ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
330
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
مرتبهء نهم - فرشتگان گماشته بر آتش . حق متعال فرموده است : عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ ودر جاى ديگر فرموده است : عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ وباز فرموده است : وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِكَةً « 38 » پس از دانستن مراتب فرشتگان مىگوييم همهء دانشمندان بر اين اتفاق نظر دارند كه فرشتگان موجودات جسمانيى نيستند كه مانند انسان وچهار پايان رفت وآمد داشته باشند بلكه در بارهء فرشتگان دو قول است : اوّل قول متكلّمان كه معقتدند فرشتگان أجسام نوارنى والهى هستند ، وجودشان خير وسعادت است ، بر انجام كارهاى سخت وتوانايند ، داراى عقل وفهم مىباشند ، بعضي از آنها نزد خدا قرب ومنزلت داشته واز نظر درجه كاملترند ، خداوند متعال از آنها چنين حكايت مىكند : وَما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ « 39 » . قول دوّم قول غير متكلّمان است ، آنها معتقدند كه فرشتگان جسم نيستند ، بعضي از آنها از جسميّت ودخالت در أجسام مجرّدند ، بعضي از فرشتگان از جسميّت مجردند ولى از دخالت در أجسام مجرد نيستند وبعضي از آنها مجرد نيستند ، جسماني وحلول كنندهء در أجسام وقائم به أجسام هستند . براي غير متكلّمان در ترتيب درجات ياد شده تفصيلي به شرح زير است : امّا فرشتگان مقرّب اشاره است به ذوات مبرّا از جسميّت وجهت ونياز به غير وتصرّف در أمور جسماني . فرشتگان حمل كنندهء عرش الهى ارواحى هستند كه به تنظيم كارهاى عرش گماشته شدهاند ، تنظيم كنندهء كار عرش هشت فرشتهاى هستند كه در قرآن آمده است : وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ واينان رؤساى فرشتگانى
--> ( 38 ) سورهء مدّثر ( 75 ) : آيهء ( 31 ) : وما خازنان دوزخ را غير فرشتگان قرار نداديم . ( 39 ) سورهء صافّات ( 37 ) : آيهء ( 164 ) : هيچ يك از ما فرشتگان نيست جز اين كه أو را در بندگى حق مقام معيّنى است .